Dlaczego warto wykonać badanie densytometryczne?
Szacuje się, że osteoporoza, zwana obrazowo chorobą miliona złamań, dotyczy około 30% kobiet i 8% mężczyzn po 50. roku życia. W Polsce cierpi na nią ponad 2 miliony osób, ale leczy się – zaledwie 10% spośród nich. Obniżenie wytrzymałości kości powoduje drastyczny wzrost ryzyka złamania nawet przy pozornie niegroźnym upadku lub wysiłku. Aby wykryć osteoporozę i móc skutecznie walczyć z jej objawami, przeprowadza się densytometrię. Na czym polega to badanie i kiedy warto z niego skorzystać?
Na czym polega badanie densytometryczne?
Badanie gęstości kości (Mineral Bone Density, BMD) to podstawowy test diagnostyczny osteoporozy. Wykonuje się go z wykorzystaniem aparatu densytometrycznego. To stół z umieszczoną pod nim lampą rentgenowską, powyżej którego znajduje się czujnik promieniowania. Obecne standardy zalecają korzystanie z techniki DEXA, czyli dwuwiązkowej absorpcjometrii rentgenowskiej. Wynik badania odzwierciedlają dwie wartości:
- T-Score – ocena stanu kośćca osoby badanej ze stanem kości młodych, zdrowych osób,
- Z-Score – porównanie stanu kości osoby badanej z rówieśnikami w zbliżonym wieku.


Densytometria kości udowej vs. densytometria kręgosłupa lędźwiowego
Za najbardziej miarodajną uważa się densytometrię szyjki kości udowej. Jeśli taki pomiar jest niemożliwy, przeprowadza się badanie w obrębie odcinka lędźwiowego kręgosłupa. Możliwe jest też wykonanie obrazowania z kości przedramienia, choć wynik może nie być równie wiarygodny. Rzadziej poddaje się badaniu całe ciało.
Kiedy zaleca się przeprowadzenie densytometrii?
Wykonanie oceny gęstości mineralnej kości zaleca się przede wszystkim osobom znajdującym się w grupie ryzyka osteoporozy. Są to głównie:
- kobiety po menopauzie,
- mężczyźni w podeszłym wieku,
- osoby, u których występują tzw. złamania niskoenergetyczne (urazy, które u osób zdrowych nie spowodowałyby pęknięcia kości),
- pacjenci przyjmujący glikokortykosteroidy.
Przeciwwskazania do densytometrii
Densytometria jest szybkim badaniem, całkowicie bezbolesnym, a jednocześnie bezpiecznym. Dawka promieniowania przyjmowana przez ciało w trakcie diagnostyki jest równa zaledwie ilości promieniowania kosmicznego, jakie absorbujesz podczas 4-godzinnego pobytu na świeżym powietrzu.
Nie należy wykonywać densytometrii u kobiet w ciąży z uwagi na potencjalnie negatywny wpływ promieniowania na dziecko. Jeżeli w danym dniu pacjent miał wykonane badanie obrazowe z kontrastem, należy odczekać 48 godzin od podania środka kontrastującego.
Jak przebiega badanie densytometryczne?
Badanie densytometryczne trwa zaledwie kilka minut i najczęściej jest wykonywane w pozycji leżącej. Pacjent kładzie się na stole, a nad nim przesuwa się ramę urządzenia rejestrującego poziom promieniowania. Brak konieczności wcześniejszego przygotowania się do diagnostyki jest niezwykle wygodne dla pacjentów, ponieważ może zostać wykonane o dowolnej porze.

Badanie gęstości kości jako diagnostyka osteoporozy
Kategorie diagnostyczne osteoporozy zostały opracowane przez WHO i obecnie są stosowane na całym świecie. Punktem odniesienia dla interpretacji wyniku jest wskaźnik T.
- wartości od +1 do -1 T oznaczają normę,
- wartości od -1,1 do -2,4 T oznaczają osteopenię (etap poprzedzający osteoporozę),
- wartość -2,5 T lub niższy oznacza ciężką osteoporozę.
Profilaktyka i leczenie osteoporozy – o czym pamiętać?
Proste zmiany w sposobie życia na co dzień mogą spowolnić, a nawet zatrzymać zmiany osteoporotyczne. Pamiętaj, aby:
- włączyć do diety produkty bogate w nabiał i witaminę D3 (tłuste ryby, nabiał, orzechy i nasiona roślin strączkowych), która jest niezbędna do wchłaniania wapnia i fosforanów,
- dbać o regularną aktywność fizyczną – mocne mięśnie stabilizują postawę ciała i zmniejszają ryzyko upadków,
- utrzymywać właściwą masę ciała.
Ogranicz spożycie fosforanów oraz tłuszczów nasyconych. Zrezygnuj z palenia papierosów. Leczenie osteoporozy polega na włączeniu farmakoterapii. Pacjentom podaje się przede wszystkim preparaty hamujące resorpcję kości.
Jak przygotować się do densytometrii?
Densytometria mobilna jest badaniem łatwym do przeprowadzenia, do którego pacjent nie musi się w żaden sposób przygotowywać. Należy jednak pamiętać, aby nie przyjmować preparatów zawierających wapń oraz witaminę D na dobę przed planowanym badaniem. Dotyczy to zarówno zaawansowanych leków stosowanych w leczeniu osteoporozy, jak i popularnych suplementów wieloskładnikowych zawierających wapń lub witaminę D. W przeciwnym razie może dojść do zafałszowania wyników badania.
Samo badanie densytometryczne nie wymaga, aby pacjent był na czczo. Nie trzeba się też rozbierać, choć w polu działania promieniowania nie mogą znajdować się metalowe przedmioty (np. klamra od paska, guziki).
Korzystając z usług diagnostyki mobilnej Cogito Med możesz zamówić osteobusa. To samochód wyposażony w zaawansowaną aparaturę do obrazowania metodą densytometrii. Stanowi świetne uzupełnienie pikników medycznych, Dnia Seniora oraz innych wydarzeń okolicznościowych. Masz więcej pytań o usługę mobilnej densytometrii? Napisz lub zadzwoń!
Najczęstsze pytania i odpowiedzi (FAQ):
Q: Jakie choroby wykrywa densytometria?
A: Badanie densytometryczne pozwala na wykrycie obniżonej gęstości kości — osteopenii oraz osteoporozy. Są to choroby charakterystyczne przede wszystkim dla osób starszych.
Q: Ile czasu trwa badanie densytometrii?
A: Badanie densytometryczne trwa zaledwie kilka minut. Wyniki w postaci parametrów T-Score i Z-Score są dostępne od razu i mogą być ocenione przez lekarza.
Q: Jakie badanie można wykonać zamiast spirometrii?
A: Spirometria jest niezbędna do pełnego rozpoznania POChP, ale nie jest jedynym badaniem pozwalającym na ocenę stanu płuc. W tym celu można przeprowadzić np. pikflometrię lub gazometrię.
Q: Jak wygląda badanie w osteobusie?
A: Badanie densytometryczne jest przeprowadzane na stole pomiarowym w pozycji leżącej. Pacjent jest poddawany niskiej dawce promieniowania rentgenowskiego. Do densytometrii nie trzeba się specjalnie przygotowywać.
Q: Co brać, żeby zapobiec osteoporozie?
A: Aby zminimalizować ryzyko osteoporozy, należy regularnie spożywać żywność bogatą w wapń, potas i magnez oraz witaminę D. Są to witaminy i minerały o kluczowym znaczeniu dla gospodarki kostnej.
Q: Jak wygląda badanie w osteobusie?
A: Dla organizmu szczególnie istotna jest regularna aktywność fizyczna (zwłaszcza ćwiczenia oporowe), zdrowa i zbilansowana dieta oraz eliminacja używek, zwłaszcza alkoholu i tytoniu.