Nowotwory skóry są jednymi z najczęściej występujących nowotworów złośliwych. Stanowią około 30% całej puli nowotworów złośliwych, a na przestrzeni lat ich liczba stale rośnie. Obserwuje się wzrost nie tylko czerniaka, ale także raka podstawnokomórkowego i kolczystokomórkowego. Program profilaktyki nowotworów skóry jest skierowany do szerokiego grona osób w różnym wieku i służy wczesnemu wykryciu niepokojących zmian skórnych oraz wdrożeniu skutecznego leczenia.
Komu przysługuje udział w ramach programu profilaktyki nowotworów skóry?
Możliwość udziału w ogólnopolskim programie profilaktyki nowotworów skóry przysługuje trzem grupom osób w przedziale wiekowym:
- od 15 do 49 lat — w przypadku występowania niepokojących zmian skórnych lub zwiększonego ryzyka zachorowania,
- od 50 do 64 lat,
- powyżej 65 lat pod warunkiem utrzymywania aktywności zawodowej w przypadku występowania czynników ryzyka lub pojawienia się niepokojących zmian skórnych.
Po konsultacji lekarz POZ może skierować pacjenta na badanie dermatoskopowe lub wideodermatoskopowe wraz z konsultacją lekarza specjalisty. Są to badania całkowicie bezpiecznie i nieinwazyjne, a przy tym niezwykle dokładne. Udział w programie profilaktycznym nie wymaga skierowania od lekarza POZ lub innego specjalisty.
Kto znajduje się w grupie podwyższonego ryzyka nowotworów skóry?
Nowotwory złośliwe skóry należą do najczęstszych chorób onkologicznych, ale niektóre osoby są na nie narażone częściej niż inne. Ryzyko zachorowania na czerniaka i inne nowotwory złośliwe skóry wzrasta w przypadku osób mających jasną karnację, rude lub blond włosy, niebieskie oczy, ale nie tylko. Czynnikami powodującymi większe ryzyko zachorowania wystąpienia raka skóry są także:
- ekspozycja na promieniowanie słoneczne oraz sztuczne źródła skoncentrowanego światła (np. opalanie w solarium),
- przyjmowanie leków immunosupresyjnych po przeszczepach narządów,
- oparzenia słoneczne w młodości,
- liczne piegi,
- czynniki środowiskowe, np. kontakt z arsenem,
- przewlekłe stany zapalne lub rozległe uszkodzenia skóry.
Jeżeli w rodzinie występowały przypadki czerniaka, może się okazać, że dana osoba ma również predyspozycje do rozwoju nowotworów skóry. Jeżeli widzisz nowe znamiona lub zmianę zabarwienia tych istniejących, odwiedzaj dermatologa.
Czym jest ABCDE samokontroli znamion?
Podstawowym elementem profilaktyki nowotworów skóry jest samobadanie zmian określane akronimem ABCDE. Obejmuje ono ocenę następujących parametrów zmiany:
- Asymetria w kształcie znamienia (ang. Asymmetry),
- Nieregularny obrys (ang. Border),
- Nierównomierne wybarwienie (ang. Color),
- Zmiana wielkości znamienia (ang. Diameter),
- Ewolucja znamienia w przeciągu ostatnich tygodni lub miesięcy (ang. Evolving).
Obecność zmian i ich stan sprawdzaj raz w miesiącu. Możesz też wykonywać ich zdjęcia (np. telefonem komórkowym), aby porównywać ze sobą przebarwienia na przestrzeni miesięcy lub lat. W przypadku zaobserwowania zmiany skórnej o powyższych cechach należy zgłosić niezwłocznie do dermatologa celem pogłębionej diagnostyki.
Na czym polega badanie wideodermatoskopowe?
Wideodermatoskopia to zaawansowana metoda diagnostyczna, która wykorzystuje kamerę wysokiej rozdzielczości pozwalającą na nawet kilkusetkrotne przybliżenie obrazu i jego analizę na ekranie komputera. Zmiany są nagrywane, więc można porównać ich ewolucję podczas kolejnego badania.
Wskazaniami do dermatoskopii są wszelkie zmiany zachodzące na znamionach i pieprzykach. W szczególności wideodermatoskopię warto przeprowadzić, kiedy zmienia się kształt znamienia, jego zabarwienie lub wielkość. Badanie powinno objąć też nowe znamiona barwnikowe. Kontrolę znamion zaleca się również przeprowadzić, kiedy zaczynają one krwawić, łuszczyć się, boleć lub swędzieć.
Przeciwwskazania do badania wideodermatoskopowego
Wideodermatoskopię można przeprowadzić niezależnie od wieku i jest to badanie całkowicie bezpieczne. Nie wymaga też żadnego przygotowania ze strony pacjenta. Należy jednak pamiętać, że stosowanie makijażu, opalanie skóry i obecność świeżych ran lub zarostu może utrudniać diagnostykę.
Profilaktyka nowotworów złośliwych skóry na co dzień – co warto wiedzieć?
Korzystanie z programów profilaktycznych pozwala na wykrycie nowotworu skóry we wczesnym stadium i pozwala zastosować skuteczniejsze dalsze leczenie. Warto jednak stosować się do prostych wytycznych na co dzień, aby zmniejszyć ryzyko zachorowania na czerniaka i inne choroby skóry.
Podstawą jest unikanie opalania w godzinach między 10:00 a 16:00. Wystawienie skóry na natężone promieniowanie słoneczne drastycznie zwiększa ryzyko kancerogenezy. Zaleca się całkowitą rezygnacją z solarium. Należy pamiętać o noszeniu czapki, okularów przeciwsłonecznych i innej odzieży ochronnej. Szczególnie latem trzeba nakładać na odsłonięte części ciała emulsję lub krem z filtrem UV, które blokują szkodliwe działanie promieni słonecznych. Preparaty należy ponownie aplikować po kąpieli lub wysiłku fizycznym.
Pamiętaj, że na działanie promieniowania UV szczególnie narażone są dzieci oraz młodzież. W ich przypadku stosowanie się do ogólnych zasad profilaktyki jest szczególnie istotne.
Badania wideodermatoskopowe w Cogito Med
W Cogito Med możesz zamówić realizację badań wideodermatoskopowych wraz z profesjonalną analizą wyników. Realizujemy zaawansowaną diagnostykę mobilną na rzecz samorządów, organizacji pozarządowych promujących zdrowy tryb życia oraz firm, które chcą zadbać o dobrostan pracowników. Zapewniamy nowoczesną aparaturę diagnostyczną, wysoko wykwalifikowany zespół profesjonalistów oraz komfortowe warunki do badań. Nasze badania wideodermatoskopowe nie tylko przyczyniają się do zwiększenia świadomości w zakresie zdrowia. Stanowią też atrakcję, która zwiększy zasięg i popularność wydarzenia.
Chcesz dowiedzieć się więcej o naszych usługach? Napisz lub zadzwoń i opowiedz o swoich potrzebach.
Najczęstsze pytania i odpowiedzi (FAQ):
Q: Jak długo trwa badanie wideodermatoskopowe?
A: Czas trwania badania wideodermatoskopowego wynosi od kilkunastu minut do nawet godziny w zależności od liczby i rozmieszczenia na ciele znamion poddanych analizie.
Q: Jakie jest rokowanie w przypadku raka skóry?
A: Nowotwory podstawnokomórkowe i kolczystokomórkowe przy wczesnym wykryciu są w większości przypadków całkowicie uleczalne (na poziomie 90-95%). Rokowania w przypadku czerniaka zależą od stopnia zaawansowania choroby. Choć są gorsze niż w przypadku nowotworów BCC/SCC, odpowiednio wczesna diagnostyka znacząco zwiększa przeżywalność pacjenta.
Q: Jakie są czynniki ryzyka zachorowania na raka skóry?
A: Dominującym czynnikiem ryzyka rozwoju raka skóry jest ekspozycja na promieniowanie słoneczne i częste korzystanie z solarium. Do pojawienia się nowotworu mogą prowadzić też powtarzające się stany zapalne skóry, czynniki środowiskowe (zawodowe) oraz uwarunkowania genetyczne.
Q: Jakie jest najlepsze badanie na osteoporozę?
A: Obecnie najlepszy badaniem w diagnostyce osteoporozy jest densytometria. Całkowicie bezpieczna, nieinwazyjna i bezbolesna jest jednocześnie szybka i prosta do wykonania. Wynik badania jest dostępny od razu po jego zakończeniu.
Q: Jaka jest profilaktyka czerniaka?
A: Podstawą profilaktyki nowotworów skóry jest unikanie opalania się w godzinach największego natężenia promieniowania UV. Należy pamiętać też o zabezpieczaniu odsłoniętych powierzchni ciała i regularnym badaniu znamion. Jeśli chcesz uniknąć nowotworu lub możliwie wcześnie wdrożyć leczenie, pamiętaj o programach profilaktycznych.
Q: Czy wideodermatoskopia jest bezpieczna?
A: Tak, wideodermatoskopia jest badaniem całkowicie bezpiecznym i nieinwazyjnym. Przeprowadza się ją za pomocą kamery, która umożliwia obserwację fragmentu skóry w dużym powiększeniu. Niepokojące zmiany należy jak najszybciej skonsultować z dermatologiem, który zaleci odpowiednie działania.
Q: Co ile wideodermatoskopia?
A: Profilaktycznie wideodermatoskopię warto przeprowadzać raz w roku. Osoby znajdujące się w grupie podwyższonego ryzyka mogą wykonywać badanie nawet co 3-6 miesięcy. Dzięki temu można szybko reagować na podejrzane zmiany skórne i ich rozwój.
Q: Czy zmiana zabarwienia znamienia w miejscu drażnienia skóry powinna niepokoić?
A: Jeżeli coś podejrzanego dzieje w miejscu drażnienia skóry, warto odwiedzić dermatologa, ponieważ może być to początek zmiany nowotworowej. Im wcześniej zostanie zastosowane leczenie, tym lepsze są rokowania pacjenta.